Аграрлық саладағы мемлекеттік-жекешелік әріптестік – азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету факторы

Мақсаты – ауыл шаруашылығында мемлекеттік-жекешелік әріптестік (МЖӘ) тетіктерін құрудың теориялық және әдіснамалық тәсілдерін айқындау. Әдістер-мемлекеттік және жеке секторларға өзара тиімді шарттарда ресурстық базаны ұлғайтуға және пайдаланылмаған қаражатты тұрақты дамуға бағыттауға мүмкіндік беретін мемлекет пен агробизнестің бірлескен бастамаларын зерделеу үшін статистикалық-экономикалық. Мемлекеттікинвестициялық ынтымақтастықты логикалық жалпылау негізгі сипаттамаларды қамтиды: тәуекелдерді саралаумен бірлескен қызмет, ұзақ мерзімділік, қоғам мен кәсіпкерлердің жобаларын үйлестірілген басқару, әлеуметтік инфрақұрылымды жақсартуға бағытталған. Нәтижелер АӨК мемлекеттік көмегі агроөнеркәсіптік өндірістің бәсекеге қабілеттілігінің өсуіне, рентабельді кәсіпорындарға сұранысты қалыптастыратын, кредиттік, инвестициялық институттар үшін саланың тартымдылығын арттыратын қосымша ресурстармен қамтамасыз етуге ықпал етеді. Инновациялық трансформацияға көшу және экономиканы жаңғырту ел мүдделері мен бизнес-құрылымдардың оңтайлы теңгерімі кезінде жеке қорлардың инвестициялық белсенділігін ынталандыру құралдарын белсенді іздестіруді көздейді. Қорытындылар аграрлық сектор оптимистік көрсеткіштерді көрсететінін ескере отырып, агроқұрылымдардың кірістілігінің артуына, ішкі нарықты сапалы және қолжетімді азықтүлікпен қанықтыруға, республиканың экспорттық әлеуетін іске асыруға, салық түсімдерінің көлемін ұлғайтуға негіз болатын МЖӘ артықшылықтарына назар аударған жөн. Мемлекеттікжекешелік әріптестіктің институционалдық, құқықтық және ұйымдастырушылық ортасын жетілдіру, басқару буынын кәсіби даярлауды жүзеге асыру, олардың әлеуетті отандық және шетелдік инвесторларға ұсыныстары үшін агроөнеркәсіптік кешенде МЖӘ-стартаптарын әзірлеу қажет. Аграрлық экономикада осындай альянстың болуы-оны жаңартудың жаңа кезеңі, ол неоиндустриализацияны жүзеге асыруды, перспективалық технологияларды және жаңа технологиялық құрылымның ядросының басқа да өндірістерін игеруді білдіреді.

1. Tireuov, K. Impact of the profile of publicprivate partnership projects on the economic potential of Central Asian countries / К.Tireuov, S.Mizanbekova, D.Aitmukhanbetova/ Transfer of technologies: industry, energy, nanotechnology.2022.-Vol.6.-N13(120).P. 67-77.

2. Конуспаев, Р.К. Государственно-частное партнерство в аграрной отрасли Республики Казахстан / Р.К. Конуспаев, Т.Ж. Демесинов, Т.А. Таипов // Проблемы агрорынка. 2020.№ 3.-С. 74-80. https://doi.org/10.46666/2020.2708-9991.09

3. Жилкибаева, М.А. Государственночастное партнерство в Казахстане: оценка динамики, институциональное обеспечение, приоритеты развития/ М.А. Жилкибаева// Экономика Центральной Азии. 2020. Т.4.№ 4. С.311-328. https://doi.org/10.18334/asia.4.4.41506

4. Yescombe, E.R. Public-Private Partnerships for Infrastructer: Principles of polisy and finance / E.R. Yescombe, E. Farquharson.London: Butterworth-Heinemann, 2023.520 p.

5. Гершман, М.А. Научно-техническая политика: глобальные тренды и практики / М.А. Гершман, Ф.Х. Брамбила Мартинес, С.В. Бредихин, Л.М. Гохберг. М.: Национальный исследовательский университет «Высшая школа экономики», 2024.312 с.

6. Мерзлов, И.Ю. Государственно-частное партнерство в Евросоюзе: опыт и будущие тренды/ И.Ю. Мерзлов.Пермь: Пермский государственный национальный исследовательский университет, 2021. -336 с.

7. Gokhberg, L. Science, Technology and Innovation Policy for the Future: Global Trends, Analysis and Recommendations / L.Gokhberg, D. Meissner, N. Shmatko. Cham: Springer Nature, 2022.-368 p. https://doi.org/10.1007/978-3-030-92728-0.

8. Агазарян, Н. Государственно-частное партнерство / Н. Агазарян // Экономика и управление: проблемы, решения.2016.Т.3 - № 2. -С.153–154.

9. Кочеткова, С.А. Развитие государственно-частного партнерства в регионе: организационно-правовой механизм / С.А. Кочеткова // Национальный исследовательский университет информационных технологий, механики и оптики. Серия: Экономика и экологический менеджмент.2015.№1.С.113-120.

10. Hodge, G.A. Public–Private Partnerships: Policy and Governance Challenges Facing Partnership Arrangements in the 2020s / G.A. Hodge, C. Greve, A.E. Boardman // Public Management Review. – 2021.Vol. 23.-Issue 7.P. 919–935. https://doi.org/10.1080/14719037.2020.1740307

11. World Bank. Public-Private Partnerships for agricultural transformation: Lessons from emerging economies. -Washington: World bank group, 2021. – 128 p.

12. FAO&World Bank. Enablimg Private investment in agriculture through Public-Private Partnerships. -Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2020.– 02 p.

13. Narrod, C. Public–Private Partnerships in Agri-Food Value Chains: Governance, Innovation and Inclusiveness / C. Narrod, M. Tiongco // Journal of Agribusiness in Developing and Emerging Economies.2020. -Vol. 10.Issue 4.- P. 401–421. https://doi.org/10.1108/JADEE-032020-0045

14. International Fund for Agricultural Development. Public–Private–Producer Partnerships for Sustainable Agricultural Transformation. Rome: IFAD, 2024. – 176 p.

15. European Commission. Public–Private Partnerships for Sustainable Food Systems and Circular Bioeconomy. -Brussels: European Commission, Directorate-General for Research and Innovation, 2021. – 98 p.